2 . عوامل تحريف [ گفتيم در واقعهء تاريخى كربلا تحريفاتى صورت ] گرفته است ، چه از نوع لفظى و چه از نوع تحريف معنوى ، و همين تحريفها سبب شده است كه اين سند بزرگ تاريخى و اين منبع بزرگ تربيتى براى ما بىاثر و يا كم اثر بشود و احياناً در مواقعى اثر معكوس ببخشد . عموم ما اين وظيفه را داريم كه اين سند مقدس را از اين تحريفها كه آن را آلوده كرده است ، پاك و منزه كنيم . وعده دادم كه امشب دربارهء عاملهاى تحريف بحث كنم و در فردا شب ، ان شاء اللَّه ، بحث ما در اطراف تحريفهاى معنوى اين حادثه خواهد بود . عوامل تحريف : 1 . اغراض دشمنان عاملهاى تحريف بر دو قسم است . يك نوع از عاملهاست كه عاملهاى عمومى است ، يعنى به طور كلى در تواريخ دنيا اين عوامل وجود دارد و تواريخ را دچار تحريف مىكند ، اختصاص به حادثهء عاشورا ندارد . مثلًا هميشه اغراض دشمنان خود يك عاملى است براى اينكه حادثه‌اى را دچار تحريف كند . دشمن براى اينكه به هدف و غرض خودش برسد ، تغيير و تبديلهايى در متن تاريخ مىدهد و يا توجيه و